Polak zabójcą cara

Polak zabójcą cara

Grafika Gustava Brolinga przedstawiająca moment zamachu na Aleksandra II
Grafika Gustava Brolinga przedstawiająca moment zamachu na Aleksandra II / Źródło: Wikimedia Commons
Dodano 25
Ignacy Hryniewiecki, syn zaściankowego szlachcica z Podlasia, stanął oko w oko z Aleksandrem II, trzymając w ręku potężną bombę...

Podobno pewna Cyganka przepowiedziała Aleksandrowi II, że przeżyje bez szwanku sześć zamachów, natomiast zginie podczas siódmego. Nie wiadomo, ile było w tym prawdy, jednak pierwsze dwa zamachy (w tym Polaka Antoniego Berezowskiego w Paryżu) car przetrwał bez szwanku. Sytuacja zmieniła się, gdy do gry weszli członkowie organizacji Narodnaja Wolia (Wola Ludu) dążącej do obalenia panujących stosunków społecznych za pomocą terroru indywidualnego.

Czas terroru

Liderzy Woli Ludu organizowali zamachy na urzędników carskich, ich ofiarą padł m.in. szef III Oddziału Kancelarii Osobistej Jego Cesarskiej Mości (policji politycznej), Mikołaj Mieziencow. W tym samym czasie zastrzelono gubernatora Charkowa, księcia Kropotkina.

Nie wszystkie zamachy poszły po myśli ich organizatorów, ale terroryści dopięli jednak swego – w Petersburgu wybuchła panika, a w sferach zbliżonych do dworu mówiono, że niebawem „porządny człowiek nie będzie mógł się pokazać na ulicy”. Głównym celem zamachowców stał się jednak Aleksander II. Na początek usiłowano cara zastrzelić, jednak zamach Aleksandra Sołowiowa w kwietniu 1879 r. był nieudany. Wobec tego zaczęto używać bardziej skutecznych metod, czyli dynamitu. W listopadzie 1879 r. wysadzono pociąg, którym carska rodzina powracała z Krymu. Aleksander II ocalał przez przypadek, zawsze jechał w czwartym wagonie drugiego składu (w pierwszym pociągu jechała obstawa i zaopatrzenie), jednak na skutek problemów technicznych jako pierwszy ruszył w podróż jego prywatny skład. Zamachowcy przepuścili go i wysadzili w powietrze czwarty wagon drugiego pociągu… Aleksander był autentycznie przerażony. Podjął zdecydowane działania odwetowe, generałowie-gubernatorzy otrzymali specjalne uprawnienia, jednak największym zaskoczeniem dla cara było to, że spiskowcy posiadali informacje o tym, w którym wagonie podróżował. Nie przypuszczał bowiem, że jeden z członków Woli Ludu był urzędnikiem w Oddziale III jego Kancelarii Osobistej.

(…)

Dwie eksplozje


Hryniewiecki zetknął się z członkami Woli Ludu na studiach i szybko przystąpił do organizacji. Porzucił naukę, był gotowy oddać życie za sprawę zabójstwa cara. Niewiele wiadomo o jego poglądach narodowych, zapewne czuł się Polakiem, ale równocześnie obywatelem imperium Romanowów. Najważniejsze było dla niego obalenie caratu, ale chyba nie był wolny od uczuć patriotycznych.

Twierdził bowiem, że najważniejszą sprawą jest likwidacja starego porządku, a dopiero potem przyjdzie czas na odbudowę Polski. Bardzo chciał działać, dlatego ucieszył się, gdy wyznaczono go do kolejnego zamachu. Doszło do niego w niedzielę, 13 marca 1881 r. Gdy zgodnie ze swoim zwyczajem Aleksander II udał się na paradę gwardii, zamachowcy kończyli ostatnie przygotowania.

Monarcha miał paść ofiarą eksplozji miny, gdyby jednak przeżył, do akcji mieli wkroczyć miotacze z ręcznymi bombami i dokończyć dzieła. Natomiast gdyby imperator nie jechał przez Małą Sadową, Hryniewiecki z trzema bojownikami mieli udać się nad Kanał Katarzyny i tam dokonać zamachu.

(…)

Dlaczego pierwsza bomba nie zabiła cara? Z jakiego powodu car pozostał na miejscu ataku i podszedł do ujętego zamachowca? Jak wyglądała druga część zamachu i jaką rolę odegrał w nim Polak?

Cały tekst dostępny w najnowszym numerze miesięcznika „Historia Do Rzeczy!”. Już w kioskach!

Artykuł jest fragmentem najnowszej książki Sławomira Kopra pt. „Polscy terroryści i zamachowcy”.

Okładka miesięcznika Historia Do Rzeczy: 2/2019
Artykuł został opublikowany w 2/2019 wydaniu miesięcznika „Historia Do Rzeczy”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Czytaj także

 25
  • historycznie IP
    To nie był Polak, tylko oczywiście Eskimos, a to oni robią rewolucje, zresztą pewnie pochodził od frankistów. Do znajomości tego potrzebna jest jednak znajomość historii.
    Dodaj odpowiedź 24 4
      Odpowiedzi: 1
    • Dyrektor zmywaka IP
      Terrorysta pislamski.
      Dodaj odpowiedź 6 48
        Odpowiedzi: 1
      • kogoś mi przypomina IP
        Z nazwiska nie wynika by był polakiem
        Dodaj odpowiedź 23 14
          Odpowiedzi: 1
        • Żaneta IP
          Wrogowie Polski powinni odejść do lepszego świata... Jak najszybciej!!!
          Dodaj odpowiedź 37 4
            Odpowiedzi: 2
          • Skrzypek na dachu IP
            Brawo Pan Ignacy Hryniewiecki .
            Dodaj odpowiedź 38 6
              Odpowiedzi: 0
            • optymista IP
              W Królestwie Polskim nadanie chłopom ziemi na własność, przeprowadzono na mocy ukazu z dnia 2 marca 1864 r. wydanego przez cara Aleksandra II Romanowa. Uwłaszczenie było dla chłopów dobrodziejstwem - pomnik Cara-Wyzwoliciela w Częstochowie, wzniesiono z ich dobrowolnych składek.
              Dodaj odpowiedź 19 22
                Odpowiedzi: 3
              • Asior IP
                Polak został tylko wynajęty i to jest pewne. A kto go wynajął, to nikt nie wie. Aleksander 2 chciał zlikwidować cyrylicę i wprowadzić do imperium pismo łacińskie. To tu należy szukać przyczyn.
                Dodaj odpowiedź 20 12
                  Odpowiedzi: 0
                • qwerty IP
                  Z punktu widzenia interesow Polski zamach zupelnie bez sensu. Aleksander II dazal jednak do decentralizacji rosyjskiego imperium, co w sumie bylo na reke Polakom. Jego nastepca powrocil na stary kurs, czyli utrzymywania za wszelka cene bezposredniej kontroli Moskwy nad calym panstwem. Co w koncu skonczylo sie rewolucja bolszewicka.
                  Dodaj odpowiedź 28 7
                    Odpowiedzi: 0
                  • trochę historii IP
                    IRA,ETA,FLNC walczyły o niepodległość swoich krajów i pewną wizję ich przyszłego ustroju, lewicowy projekt. Podobnie OB PPS prowadziła swoją walkę z caratem i kolaborantami (obszarnikami,fabrykantami,ugodowcami) oraz endeckimi bojówkami, pod hasłem wolnej, socjalistycznej Polski, podobnie rosyjscy Socjaliści-Rewolucjoniści którzy wywodzili się z Narodnej Woli (Wola Ludu,narodowolcy) uważali że przyszła Rosja musi być socjalistyczna i demokratyczna czyli uznawać trzy formy własności spółdzielczą, prywatną i państwową (w tej kolejności)
                    Dodaj odpowiedź 17 9
                      Odpowiedzi: 0
                    • Qwerty IP
                      Lewak, anarchista, jego wspólnikami była lewicująca Żydówka. Do tej lewicowej organizacji która odpowiadała za zamach na cara później należał brat Lenina i brat Piłsudskiego. Naprawdę nie ma czym się chwalić. Debil Hryniewiecki zabił utalentowanego władcę który miał bardzo otwarte jak na Rosję poglądy, cara który dał wolność chłopom, który chciał uczynić z Rosji monarchię konstytucyjną, czerpał z Zachodu. Po jego śmierci władzę objal jego syn który był despotą i nasilił rusyfikację.

                      Czyn Hryniewieckiego był skrajnie antypolski. Zawsze tak się dziwnie składało, że gdy w Rosji rządził car który sprzyjał reformom i coś dawał Polakom (oprócz niepodległości to fakt) to nasz naród wszczynał powstania. Jeśli jednak na tronie siadał despota zwalczający jakiekolwiek przejawy wolności i odrębności narodowej to wtedy Polacy siedzieli cicho.

                      Dlatego Hryniewiecki był debilem i przygłupem który zabił człowieka w haniebne sposób bo z ukrycia. Tak jak nie mam szacunku do członków Państwa Islamskiego czy ETA którzy podkładają bomby tak nie mam szacunku do tego bandyty. I nie zmienia tego fakt, że zabił rosyjskiego cara.
                      Dodaj odpowiedź 54 27
                        Odpowiedzi: 1
                      • RUCH NARODOWY IP
                        Tak samo było z Pershingiem Jackowski też mu wywróżył śmierć ze starości a dostał kulkę w głowę hahah
                        Dodaj odpowiedź 13 5
                          Odpowiedzi: 0
                        • mojPodpis IP
                          dlaczego nie ma tu innych komentarzy?
                          Dodaj odpowiedź 5 5
                            Odpowiedzi: 2