Antykomunistyczna krucjata w Korei

Antykomunistyczna krucjata w Korei

Żołnierze z 2. Dywizji Piechoty US Army na froncie w Korei, listopad 1950 r.
Żołnierze z 2. Dywizji Piechoty US Army na froncie w Korei, listopad 1950 r. / Źródło: Wikimedia Commons / Fot: U.S. National Archives and Records Administration
Dodano 1
Szybko okazało się, że poddawanie się było najgorszym wyjściem. Komuniści mordowali bowiem żołnierzy US Army tuż po wzięciu ich do niewoli.

Arkadiusz Karbowiak

Kiedy 24 października 1945 r. powołano do życia Organizację Narodów Zjednoczonych, trudno było uwierzyć, że w realiach podzielonego zimnowojennego świata będzie ona w stanie odegrać jakąś istotną rolę. Zbieg okoliczności sprawił, że raz tak się właśnie stało. Było to zaraz po tym, jak rankiem 25 czerwca 1950 r. 115-tysięczna armia Ludowo-Demokratycznej Republiki Korei przekroczyła 38. równoleżnik, rozpoczynając inwazję zbrojną na terytorium Korei Południowej. Ambasador USA w Republice Korei John Murcio nadał tego dnia do Departamentu Stanu następującą depeszę: „Dziś rano wojska Korei Północnej wtargnęły do Republiki Korei w paru miejscach… z charakteru tego napadu i sposobu, w jaki go rozpoczęto, wynika, że to jest zmasowany atak na Republikę Korei”.

Wydawało się, że oto komunizm rozpoczął zbrojny marsz ku władzy nad światem. Takie też wrażenie odniosła ówczesna amerykańska administracja prezydenta Harry'ego Trumana. Biały Dom niemal natychmiast podjął decyzję o skierowaniu sprawy pod obrady Rady Bezpieczeństwa ONZ. Zebrała się ona w niedzielne popołudnie 25 czerwca 1950 r. w swej tymczasowej siedzibie nad jeziorem Success na Long Island. Pod nieobecność delegata sowieckiego Jakowa Malika, który od stycznia w ramach protestu nie uczestniczył w obradach tego gremium, Rada Bezpieczeństwa wydała rezolucję numer 82, w której potępiła akcję militarną Phenianu i wezwała Koreę Północną do wycofania swych wojsk. Dwa dni później podjęto głosami siedmiu państw, przy jednym przeciwnym (Jugosławia), kolejną rezolucję – numer 83 – wzywającą kraje należące do ONZ, „by udzieliły Republice Korei wszelkiej pomocy koniecznej do odparcia zbrojnej napaści i przywrócenia w tamtym regionie porządku i ładu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa”. Był to jeden z nielicznych przypadków solidarnej reakcji państw „wolnego świata”, które postanowiły dać zbrojny odpór komunistycznej napaści.

Misja MacArthura

Główny ciężar zorganizowania sił wojskowych ONZ wzięły na siebie USA. Prezydent Harry Truman oświadczył: „Atak na Koreę jest oczywistym dowodem, że komunizm wyszedł z okresu dywersji podejmowanej w celu opanowania narodów i jest gotów do zbrojnej inwazji i wojny”. Konsekwencją zajętego stanowiska było wydanie zgody na użycie lotnictwa i marynarki wojennej USA w walkach na Półwyspie Koreańskim. Trzy dni później prezydent zadecydował o wysłaniu tam wojsk lądowych. Na czele sił interwencyjnych ONZ stanął znany i owiany sławą zwycięzcy wojny na Pacyfiku z lat 1941–1945 gen. Douglas MacArthur. Zadanie, jakie otrzymał, było trudne, bo na skutek przygniatającej przewagi sił komunistycznych sytuacja na półwyspie pogarszała się z dnia na dzień. Co gorsza, Amerykanie na podorędziu nie mieli żadnych poważnych jednostek wojskowych, których można było użyć natychmiast na froncie.

Jako pierwszych do walki skierowano 406 żołnierzy z 1. Batalionu 21. Pułku 24. Dywizji Piechoty. Przerzucono ich do Japonii za pomocą sześciu samolotów transportowych Douglas C-54 Skymaster. Dowództwo nad nimi objął ppłk Charles Smith. Jego grupę zaczęto określać mianem tzw. Task Force Smith. Przybyli na miejsce żołnierze US Army okopali się na wzgórzach położonych przy drodze między Suwon i Osan. Ich zadaniem było zatrzymanie marszu wojsk komunistycznych w głąb kraju. Wyznaczona misja przerastała zdecydowanie ich możliwości. Większość z nich – poza sześcioma żołnierzami – była wcielonymi do armii rekrutami niemającymi żadnego doświadczenia bojowego. Być może ten fakt zadecydował o wzmocnieniu 4 lipca Task Force Smith grupą 108 artylerzystów z 52. Batalionu Artylerii Polowej. Dzień później w strugach ulewnego deszczu Amerykanie zajęli wyznaczone pozycje.

Około godz. 7 obserwatorzy zauważyli przemieszczające się w ich kierunku od strony Seulu pododdziały 105. północnokoreańskiej Brygady Pancernej. Zatrzymanie ich było możliwe tylko dzięki użyciu broni przeciwpancernej, a tej obrońcy mieli jak na lekarstwo. W ich dyspozycji znajdowały się zaledwie dwa działa bezodrzutowe kal. 75 mm i sześć haubic 105 mm oraz sześć moździerzy 106,2 mm. O godz. 8.16 padły pierwsze oddane w tej wojnie przez amerykańskie wojska lądowe strzały (starcia lotnicze rozpoczęły się 27 czerwca). Skierowano je do nadjeżdżających ośmiu północnokoreańskich czołgów T-34. Dwa z nich zostały trafione i stanęły w płomieniach. Po dwóch godzinach zaciętych walk, gdy okazało się, że dalsza obrona wyznaczonych pozycji jest niemożliwa, ppłk Charles Smith wydał rozkaz odwrotu. Tak zakończyła się pierwsza bitwa żołnierzy US Army z jednostkami armii północnokoreańskiej.

Pomimo tej i wielu innych poniesionych porażek opór sił ONZ zabierał komunistom to, co było najcenniejsze – czas. Pozwoliło to gen. MacArthurowi zebrać na południu kraju w tzw. worku pusańskim liczące ponad 180 tys. żołnierzy wojska i przystąpić do skutecznej obrony tego ostatniego skrawka koreańskiego terytorium. Wkrótce zresztą role atakujących i atakowanych się odwróciły, kiedy to dzięki znakomicie przeprowadzonej operacji lądowania wojsk sprzymierzonych pod Inczhon (operacja „Chromite”) we wrześniu 1950 r. armiom koalicji udało się odbić stolicę kraju Seul. Miesiąc po lądowaniu pod Inczhon, 16 października 1950 r., wojska ONZ dotarły do miasta Sariwŏn. Zajęto je po krótkich walkach, a dokonali tego wyczynu m.in. żołnierze z 3. Batalionu Royal Australian Regiment. W nocy komunistyczne oddziały próbowały wedrzeć się do miasta, ale Australijczycy szybko je przepędzili. Niestety, „czerwoni” usadowili się na okalających miasto wzgórzach. Dowódca mjr Ian Ferguson, nie namyślając się zbytnio, postanowił użyć fortelu, by je bezkrwawo opanować. W tym celu wysłał dwóch oficerów wraz z tłumaczem, by przekonać Koreańczyków do złożenia broni. Ci zaś ku jego zdziwieniu w liczbie 1982, nie mając pojęcia o swym rzeczywistym położeniu, uwierzyli zapewnieniom australijskich negocjatorów, że są okrążeni, i się poddali.

Czytaj także:
Zdrajczyni z Hollywood. Jane Fonda po stronie wietnamskich komunistów

Chińska fala

Pod koniec października 1950 r. siły ONZ dotarły nad rzekę Yalu nad chińską granicą. Tam powitała ich ofensywa zaprawionych w bojach wojny domowej wojsk Chińskiej Republiki Ludowej. Do tych, którym przyszło walczyć z Chińczykami, należeli m.in. Szkoci z 1. Batalionu Argyll & Sutherland Highlanders wchodzącego w skład 27. Brygady Piechoty Wspólnoty Brytyjskiej. Gdy lądowała w Pusan 29 sierpnia 1950 r., brygada składała się w dużej części z niedoszkolonych i niedoposażonych, zebranych naprędce żołnierzy. Niebawem te zaległości Brytyjczycy sprawnie nadrobili. A nabyte umiejętności pozwoliły im powstrzymać falowe ataki chińskiej piechoty. Porucznik Colin Mitlin tak opisywał swe pierwsze spotkanie z zabitymi nieprzyjaciółmi: „Nie przypominali wrogów, których widziałem wcześniej. Gdy odwróciłem stopą jedno ciało, ujrzałem spiczastą czapkę z czerwoną gwiazdą na otoku. Byli to chińscy żołnierze. Odwróciłem drugiego i gdy mu się przyglądałem, otworzył jedno oko i popatrzył na mnie. Zastrzeliłem go z mojego lugera i krzyknąłem do plutonu: »Oni żyją«. Ale niebawem już nie żyli”.

Wkrótce w dniach 22–24 kwietnia 1951 r. nie tylko Brytyjczycy, lecz także Kanadyjczycy zwarli się w śmiertelnych zapasach w dolinie rzeki Kapajong. Na okopanych na wzgórzu żołnierzy z Kanadyjskiej Piechoty Lekkiej Księżniczki Patrycji spadło uderzenie armii chińskiej. Przez dwa dni 700 żołnierzy odpierało szturmy 5 tys. Chińczyków z 350. i 351. pułków 117. Dywizji Piechoty. Wydawało się, że kanadyjska linia obrony się załamie w chwili, gdy komunistyczni żołnierze wdarli się na pozycje kompanii D. Jej dowódca kpt. John Mills, nie widząc już żadnych szans utrzymania powierzonego terenu, wezwał na pomoc artylerię. Na wysokości zadania stanęli artylerzyści z 16. Nowozelandzkiego Pułku Polowego, którzy w ciągu godziny pokryli stanowiska zajmowane przez przeciwników liczbą 2,3 tys. pocisków. Podobna sytuacja powstała na odcinku bronionym przez kompanię B. Major Lilley wspominał: „Atak, którego siły szacowałem od jednej do dwóch kompanii, został wykonany z zaskoczenia od tyłu, dlatego kompania B nie była w stanie go powstrzymać. Ale było pokrzepiającym zobaczyć, jak ogień batalionowych 81-milimetrowych moździerzy i 50 ciężkich karabinów maszynowych prowadzony na bardzo krótką odległość 200 jardów dosłownie zdmuchnął Chińczyków z powrotem w dół wąwozu”.


Sukces możliwy był dzięki indywidualnemu poświęceniu żołnierzy. Jednym z nich był szeregowiec Wayne Robert Mitchell, który obsługując karabin maszynowy Bren, pomimo rany klatki piersiowej, nadal bronił pozycji 6. Plutonu kompanii B. Nawet odniesienie drugiej rany nie przerwało jego udziału w boju. Dopiero poważny upływ krwi spowodował, że dał się ewakuować helikopterem do szpitala. W uznaniu jego postawy odznaczony został Medalem za Wyjątkowe Zasługi (Distinguished Conduct Medal). Determinacja Mitchella i jemu podobnych pozwoliła Kanadyjczykom przy relatywnie niewielkich stratach 10 zabitych i 13 rannych powstrzymać chińską ofensywę. W tym samym czasie nad rzeką Imjdzin falowe ataki ochotników Mao próbowali zatrzymać żołnierze 29. Brygady Wspólnoty Brytyjskiej Piechoty brygadiera Toma Brodiego. Główny ciężar walk spoczął na żołnierzach z 1. Batalionu Gloucestershire Regiment oraz Belgach i Luksemburczykach z 700-osobowego Corps Volontaires Corea, nazywanych też od koloru nakryć głowy brązowymi beretami. Niestety już w pierwszej fazie walk obie jednostki zostały odcięte od głównych sił. Do pomocy w przebiciu dowództwo brygady wysłało batalion Ulsterskich Strzelców Irlandzkich wspieranych ogniem centurionów z 8. Królewskiego Irlandzkiego Pułku Huzarów. Pomimo intensywnego ostrzału cało z opresji udało się wyjść jedynie ochotnikom z Beneluksu. „Glosterczycy” tkwili do końca na wzgórzu. Tylko 39 przedarło się do swoich, reszta zginęła lub po wyczerpaniu amunicji oddała się do niewoli. W bitwie śmierć poniosło 141 Brytyjczyków i 12 Belgów.

Nawet Etiopczycy...

Na koreańskich wzgórzach nie zabrakło również wiarusów spod trójkolorowego sztandaru. Bataillon français de l'ONU w czasie bitwy pod Wonju dał przykład niezwykłego hartu ducha, kiedy to jego pododdziały ruszyły na wroga atakiem na bagnety. Szybkość i siła uderzenia były tak duże, że komuniści nie wytrzymali psychicznie i się wycofali. Wyczyn ten dostrzegł i pochwalił dowódca 8. Armii gen. Matthew Ridgway, nakazując informację o tym zdarzeniu rozpowszechnić wśród żołnierzy koalicji. Niewątpliwy wpływ na wolę walki francuskiego batalionu miał fakt dowodzenia nim przez wielokrotnie odznaczanego oficera Legii Cudzoziemskiej, gen. Ralpha Monclara (Charles Magrin-Vernerey), 17-krotnie rannego weterana spod Verdun (1916) i Narwiku (1940). Oficer ten, aby objąć dowodzenie batalionem, zrezygnował ze swego dotyczasowego stopnia generalskiego, zadowalając się szarżą podpułkownika.

Podobnie utytułowanym oficerem był gen. Tashin Yazici – dowódca Tureckiej Brygady, której 741. żołnierzy spoczęło na zawsze w koreańskiej ziemi. Turcy stanowili nasłabszą pod względem umiejętności wojskowych część kontyngentu ONZ. 26 listopada 1950 r., po zajęciu miescowości Wawon, bez rozpoznania zatakowali chińskie oddziały. Jak się okazało, rzekomi Chińczycy okazali się południowymi Koreańczykami. Nie dość, że wielu z nich zabito w walce, to jeszcze co najmniej kilkudziesięciu dalszych zakłutych zostało bagnetami po wzięciu do niewoli.

Rząd w Hadze wysłał z portu Soerabaya w Indonezji niszczyciel Evertsen, który znalazł się w składzie brytyjskiej Floty Dalekowschodniej, i początkowo nie zamierzał wysyłać do Korei wojsk lądowych. Jednak powszechne poparcie dla interwencji spowodowało zmianę nastawienia holenderskich decydentów. Do biur werbunkowych zgłosiło się 1217 ochotników, z których wyselekcjonowano 636 żołnierzy. Podczas ceremonii pożegnania przemaszerowali oni ulicami Hagi, a następnie stanęli do przeglądu przed ratuszem. Dwa dni później na statku transportowym „Zuiderkruis” wyruszyli do Korei. Po wylądowaniu batalion wzmocniono 100 koreańskimi ochotnikami. Wzięli oni wraz z Holendrami udział w bitwie pod Hoegsong. W jej trakcie doszło do bardzo dramatycznych wydarzeń, w momencie gdy na tyły holenderskiego batalionu przeniknęły, udając południowych Koreańczyków, oddziały chińskie i zaatakowały sztab jednostki. W czasie walki poległ od wybuchu granatu, jako jedyny z dowódców zagranicznych kontyngentów, ppłk Marius den Queden. Wraz z nim śmierć ponieśli kapelan jednostki oraz czterech oficerów sztabu.

Dość niezwykle w szeregach sił ONZ w Korei prezentował się batalion etiopski. Decyzja władz w Addis Abebie o wysłaniu żołnierzy na koreański półwysep wiązała się zapewne w dużej mierze z osobistymi doświadczeniami cesarza Hajle Sellasje. „Zwycięski Lew Plemienia Judy”, jak go często tytułowano, pamiętał o osamotnieniu, w jakim znalazła się Etiopia, kiedy zaatakowały ją w 1935 r. wojska Italii. Dlatego gdy o wsparcie dla Korei Południowej w walce z komunistami zwróciło się ONZ, Hajle Sellasje odpowiedział na ów apel pozytywnie, choć cesarstwo miało zaledwie 10 słabo wyszkolonych i wyposażonych batalionów armijnych. Dlatego postanowiono ochotników rekrutować tylko z szeregów Przybocznej Gwardii Cesarskiej. Tą misją obarczony został brygadier Bulugeta Bulli, a gwardziści masowo zgłaszali się do nowej jednostki. Jej dowódcą wyznaczono ppłk. Tashome Irgetu. Batalion otrzymał nazwę Kagnew od konia generała etiopskiego Rasa Makonnyna, który odniósł wraz z cesarzem Malikiem II zwycięstwo w bitwie z Włochami pod Aduą w 1896 r. Po zakończeniu naboru jednostkę skierowano na ośmiomiesięczne szkolenie pod okiem brytyjskich instruktorów. Dzień po urządzonej 13 kwietnia 1951 r. ceremonii pożegnania batalion wyruszył z Dżibuti do dalekiej Korei, by po 21 dniach podróży dotrzeć do Pusan. W porcie powitali ich sam prezydent Korei Syngman Rhee oraz ambasador USA. Podczas wojny koreańskiej śmierć w walce poniosło 121 Etiopczyków. Nie zdarzyło się, by choć jeden żołnierz etiopski oddał się do komunistycznej niewoli.

Czytaj także:
Larry Thorne - superżołnierz Waffen-SS trafił do US Army

O tym, że nie warto było się poddawać, przekonali się na własnej skórze żołnierze US Army, których komuniści często mordowali tuż po wzięciu do niewoli, np. w tunelu Sunch'ŏn (należy zaznaczyć, że zbrodnie przeciwko jeńcom i cywilom zdarzało się popełniać również wojskom ONZ). Mając świadomość okrutnego losu, jaki czekał żołnierzy w przypadku dostania się w ręce komunistów, amerykańscy dowódcy za wszelką cenę starali się nie dopuścić do kapitulacji odciętych od zasadniczych sił oddziałów wojskowych. Za pomoc w ewakuacji jednostek marines z Hagaru-ri specjalne podziękowania greckim pilotom z 13. Eskadry Transportowej złożył prezydent Truman. Siedem dakot C-47 pilotowanych przez Greków wykonało w sumie 2916 misji, dostarczając walczącym na froncie żołnierzom koalicji ONZ zaopatrzenie oraz ewakuując rannych. Grecja poza siłami lotniczymi przysłała również do Korei tzw. Batalion Sparta. Za bohaterskie czyny dokonane na polu walki 110 Greków odznaczono Orderem Brązowej Gwiazdy, a 12 Orderem Srebrnej Gwiazdy. Można uznać, że udział mieszkańców słonecznej Hellady w wojnie koreańskiej był formą podziękowania za wsparcie, jakiego Królestwu Grecji zaledwie kilka lat wcześniej udzielili Brytyjczycy i Amerykanie. Dzięki nim udało się rządowi w Atenach po trzech latach krwawych zmagań stłumić komunistyczną guerrillę.

Wsparcia z powietrza wojskom ONZ udzielało również 49 pilotów ze Związku Południowoafrykańskiego oraz 157 członków personelu naziemnego. Lotnicy ci tworzyli 2. Dywizjon Myśliwski działający w ramach 18. Grupy Myśliwsko-Bombowej USAF w Korei. Nazywano ich nieoficjalnie Flying Cheetah, czyli Latającymi Gepardami. Na ich wyposażeniu znajdowały się początkowo maszyny typu F-51 Mustang. Dopiero pod koniec wojny, w marcu 1953 r., południowi Afrykanie mogli zasiąść za sterami nowoczesnych sabre'ów F-86F. Z podniebnych misji nie wróciło 34 pilotów ZPA. Warto jest dziś o nich i o wszystkich poległych pod sztandarem antykomunizmu w tej zapomnianej dziś przez świat wojnie pamiętać.

Okładka miesięcznika Historia Do Rzeczy: 10/2017
Artykuł został opublikowany w 10/2017 wydaniu miesięcznika „Historia Do Rzeczy”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Czytaj także

 1
  • xxxxxxx IP
    Żołnierze USA również mordowali,podobnie południowokoreańscy
    Dodaj odpowiedź 6 7
      Odpowiedzi: 0