HolokaustFenomen „Żegoty”

Fenomen „Żegoty”

Dzieci w warszawskim Getcie
Dzieci w warszawskim Getcie / Źródło: Wikimedia Commons
Dodano 15
Mężni, ofiarni ludzie przygotowywali dla Żydów mieszkania i fałszywe dokumenty, a dzieci trafiały pod opiekę zakonnic.

Już od 1940 r. Referat Mniejszości Narodowych przy BIP KG ZWZ-AK zbierał informacje i przygotowywał raporty o sytuacji mniejszości żydowskiej, w miarę upływu czasu stającej się coraz cięższą, a likwidacja gett i deportacja Żydów do obozów zagłady nadała jej wymiar wszechobejmującej tragedii. Jedynym ratunkiem dla obywateli polskich pochodzenia żydowskiego była ucieczka i ukrycie się. Zwłaszcza dramatyczna akcja likwidacyjna warszawskiego getta uzmysłowiła potrzebę zorganizowania stałej instytucji pomocowej dla uciekinierów z żydowskich z gett. Wtedy właśnie rozwinęło się w konspiracji przedsięwzięcie, które przeszło do historii pod ogólną nazwą: „Żegota”.

1942 r. powstał Społeczny Komitet Pomocy Ludności Żydowskiej imienia Konrada Żegoty. Inicjatorką jego utworzenia była Zofia Kossak-Szczucka (1890–1968). Ta wzięta pisarka przed wojną działała w Akcji Katolickiej. Do Żydów miała wtedy stosunek krytyczny, co nie przeszkodziło jej zostać w czasie hitlerowskiej okupacji główną orędowniczką niesienia im pomocy. Dawała temu wyraz w podziemnej prasie oraz w działaniach katolickiego, konspiracyjnego Frontu Odrodzenia Polski. W ulotce zatytułowanej „Protest” pisała: „Tego milczenia dłużej tolerować nie można. Jakiekolwiek są jego pobudki – jest ono nikczemne. Wobec zbrodni nie wolno pozostawać biernym. Kto milczy w obliczu mordu – staje się wspólnikiem mordercy. Kto nie potępia – ten przyzwala”.

W grudniu 1942 r. Komitet zaczął działać jako komórka Podziemnego Państwa Polskiego, a jego nazwę zmieniono na: Rada Pomocy Żydom „Żegota”. Pomoc finansowano głównie ze środków otrzymywanych od Rządu RP na Uchodźstwie, oczywiście za pośrednictwem Delegatury w Kraju. Rada Pomocy Żydom „Żegota” była jedyną w okupowanej przez Niemców Europie instytucją zajmującą się wyłącznie ratowaniem Żydów i będącą zarazem placówką konspiracyjnego rządu.

Szacuje się, że z ćwierci miliona Żydów znajdujących się w Generalnym Gubernatorstwie po likwidacji gett, wyzwolenia dożyło 100 tys. Tylko i aż. Ogromna liczba zamordowanych poraża, ale i te 100 tys. nie zostałoby ocalonych w warunkach jedynego kraju w okupowanej Europie, w którym za jakąkolwiek pomoc okazaną Żydowi groziła śmierć. Przeżyli dzięki polskiej pomocy – indywidualnej i zorganizowanej w ramach Podziemnego Państwa Polskiego.

Okładka miesięcznika Historia Do Rzeczy: 1/2018
Artykuł został opublikowany w 1/2018 wydaniu miesięcznika „Historia Do Rzeczy”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 15
  • odtrutka IP
    Dodaj odpowiedź 0 1
      Odpowiedzi: 0
    • Pan Utu IP
      Mam pytanie do tych idiotów historycznych, którzy kwestionują ofiarność Polaków dla ratowania Żydów. Jak chcecie się licytować, to podajcie ilu Polaków w czasie wojny uratowali Żydzi? Jakie w tym celu utworzyli organizacje? Ilu zginęło broniąc Polaków, a ilu doniosło na Polaków Niemcom? Przypomnę, że straty zarówno Żydów i Polaków to 3 mln dla każdej z nacji.
      Dodaj odpowiedź 1 1
        Odpowiedzi: 0
      • AMERYKA NIE chciała uwierzyć IP
        --- - A  CO KONKRETNIE!!!!!!!!!!!! zrobili "hamerykańscy" Żydzi by  POMÓC UMIERAJĄCYM z  glodu dzieciom w getcie -- JAK OLALI Karskiego i jego 'TWARDE" dowody na  Zaglade---JAK 'ŁADNIE " 'chollywood' , IBM --WSPÓŁPRACOWAŁY ZE szkopami I ZLOTO Z TEGO CIĄGNĘŁY!!! Churrchill powiedział że  NIE bedzie prowadził ŻYDOWSKIEJ wojny , ŻYDOWSKIE dzieci umierały z glodu wgetach , A POLSKIE dzieci MORDOWAŁY szkopy zastrzykiem fenolu w serce , w  obozach POD WARSZAWĄ [ dla  DZIECI POLSKICH OD LAT 2 !!!] je pędzono do pracy I ŚMIERCI Z  GŁODU -NA SYBERII ZDYCHAŁY- ZAMARZAŁY Z MATKAMI , ICH TRUPY I  ICH RODZICOW GNILY W PALMIRACH PIAŚNICY , ITP- I  CO DALEJ LICYTACJA -- NA MĘCZENSTWO-------------------ŻĄDY anglii i  francji W  1939 --NIE!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! wysłały swych wojsk by broniły ŻYDOWSKICH DZIECI , ICH RODZICÓW I  ICH MAJĄTKÓW!!!
        Dodaj odpowiedź 6 1
          Odpowiedzi: 0
        • Hmmm. IP
          A może artykuł o fenomenie Żagwi w kontekście dobrych relacji z gestapo?
          Dodaj odpowiedź 1 2
            Odpowiedzi: 0
          • Zbysław IP
            Jesteśmy mistrzami świata!
            youtube
            Dodaj odpowiedź 3 0
              Odpowiedzi: 0
            • Janusz IP
              Niestety... powszechna wśród Polaków była też postawa obojętności na los swoich żydowskich sąsiadów. Bardzo wielu z naszych rodaków okradało Żydów i trudniło się straszliwym handlem - szmalcownictwem. Polacy dopuszczali się również morderstw na Żydach. Pogromów i egzekucji. Powszechna wśród Polaków ratujących Żydów była postawa całkowitej nieufności wobec swoich polskich przyjaciół, znajomych, a nawet rodziny. To zagrożenie z ich strony powodowało codzienną niepewność i strach.

              Historia Polski ma wiele odcieni i tym różni się od polityki historycznej, że nie tworzy narracji lecz przekazuje wiedzę dla potomnych, aby pomni błędów przeszłości korzystali ze wzorców Żegoty, a nie "Sąsiadów"
              Dodaj odpowiedź 6 19
                Odpowiedzi: 3
              • CIEKAWY IP
                Pisze się zawsze o tym jacy to Żydzi byli biedni, poszkodowani, napiętnowani przez innych etc.
                Tu piszecie o fenomenie ,,Żegoty". Kręcone są filmy na temat holokaustu i martyrologii Żydów w czasie
                II wojny światowej. Filmy te najczęściej nagradzane są Oskarami przez Akademie Filmową w której wiadomo kto wiedzie prym. Nigdy natomiast nikt nie wspomina o organizacji o nazwie "ŻAGIEW", która również prężnie działała podczas wojny. Ciekawy jestem czy taki film gdyby został nakręcony również zyskał by przychylność Amerykańskiej Akademii Filmowej i czy ktokolwiek zdobył by się na taką odwagę aby taki film nakręcić???
                Dodaj odpowiedź 21 0
                  Odpowiedzi: 0
                • canadol IP
                  POLAKÓW NA ZACHODZIE BARDZO CZĘSTO PRZEDSTAWIA SIĘ JAKO ANTYSEMITÓW.BARDZO DOBRZE ŻE SIĘ PISZE O TYCH SPRWIEDLIWYCH A BÓL TAK SAMO BOLI BEZ WZGLĘDU KIM SIĘ JEST.
                  Dodaj odpowiedź 15 1
                    Odpowiedzi: 0
                  • antygnIDA IP
                    A kto słyszał o Róży Zamojskiej z Żółtowskich , a o Witoldzie Pileckim a o tych z lasu którzy wywracali niemiecki pociągi z amunicją która mogła zabijać tych którzy przyszli ze wschodu nas zabijać 17 września 1939 roku. Tylko płacz nad Żydami, ich zginęło w Polsce ponad 3 miliony i tyleż Polaków - czyżby żydowska krew była bardziej czerwona a ich rany bardziej bolały ?
                    Dodaj odpowiedź 20 3
                      Odpowiedzi: 1

                    Więcej historii