Dwudziestolecie międzywojenneWielki plan Piłsudskiego

Wielki plan Piłsudskiego

Józef Piłsudski i Symon Petlura w Stanisławowie, 1920 r.
Józef Piłsudski i Symon Petlura w Stanisławowie, 1920 r. / Źródło: FOT. JPILSUDSKI.ORG
Dodano 8
Federacja z Ukrainą miała być imperialną Rzecząpospolitą w nowej formule. Miała przywrócić Polsce hegemonię w regionie.

Historia Europy Wschodniej to historia rywalizacji dwóch mocarstw. Rzeczypospolitej Obojga Narodów i Rosji. Jej stawką była regionalna hegemonia. W początkowej fazie tych zmagań przewagę miała Rzeczpospolita. W 1610 r. wojska hetmana Żółkiewskiego zdobyły Moskwę i dyktowały warunki bojarom w ich własnej stolicy. Potem karta się odwróciła. Rosja zatriumfowała, a Rzeczpospolita zniknęła z mapy. Dziś różnica potencjałów między obydwoma państwami jest kolosalna. Momentem zwrotnym w polsko-rosyjskiej rywalizacji był roku 1654. Doszło wówczas do zawarcia ugody perejasławskiej, na mocy której lewobrzeżna Ukraina oddała się we władanie moskiewskiego cara Aleksego I. Następnie (1658) ostatecznie załamał się projekt unii hadziackiej, czyli utworzenia Rzeczypospolitej Trojga Narodów. Sytuacja geopolityczna unii polsko- litewskiej pogorszyła się drastycznie. Moskale zajęli Kijów. Był to moment, w którym wszystkie procesy rozkładowe drążące Rzeczpospolitą przyspieszyły w zawrotnym tempie. Polska i Litwa wkroczyły na drogę do upadku i rozbiorów.

Podstawowe prawidło geopolityczne naszej części świata brzmi bowiem tak: do kogo należy Ukraina, ten jest hegemonem Europy Wschodniej. Doskonale rozumiał to Józef Piłsudski w momencie, gdy w 1917 r. upadł carat, a z chaosu rewolucji i wielkiej wojny zaczął wykluwać się nowy ład. Naczelnik Państwa uznał, że Polacy stanęli przed dziejową szansą na cofnięcie zegara historii do XVII w. Do momentu sprzed perejasławskiej katastrofy. Jego receptą na wskrzeszenie imperialnej Rzeczypospolitej i odepchnięcie Rosji daleko na Wschód była koncepcja federacyjna. Uznając – a może nawet przeceniając – zmiany, które w ostatnich kilkudziesięciu latach zaszły na Litwie i Rusi, Piłsudski zamierzał pomóc tym młodym narodom zbudować własne państwa, a następnie połączyć je unią z Polską.

(...)

Jak wyglądał plan Józefa Piłsudskiego? Który moment okazał się krytyczny dla powodzenia całej operacji?

Cały tekst dostępny w najnowszym numerze miesięcznika! Już w sprzedaży!

Okładka miesięcznika Historia Do Rzeczy: 5/2020
Więcej możesz przeczytać w 5/2020 wydaniu miesięcznika „Historia Do Rzeczy”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Czytaj także

 8
  • jacql IP
    Polska nie miała szans z Rosją od momentu podboju Syberii. Ukraina to kraj od czasów mongolskich rozdzierany konfliktami wewnętrznymi którymi grali Węgrzy, Litwini, Polacy i Moskale, a później dodatkowo Austriacy i Niemcy. Ukraina to osobny twór narodowy, kulturowy i religijny. To sąsiedzi winni są tego, że do dzisiaj na Ukrainie jest syf kiła i mogiła. Wszelkie próby wasalizacji lub federalizacji Ukrainy są bezsensowne z projektem Piłsudskiego na czele.
    Dodaj odpowiedź 0 0
      Odpowiedzi: 0
    • Polak-Konfederat IP
      Bzdury,fałszywy mit Piłsudskiego.Działał pod wpływem zydowskiej loży masońskiej Mendelsteina.Po drugie wplątał Polskę w wojnę z której mieliśmy tylko mnóstwo ofiar.O mrzonkach układu z antypolskim ukraińcami szkoda pisać,każdy znający choc odrobine historii to wie.Kolejny mit który się u nas lansuje,to jak ukraińcy wspólnie z nami walczyli przeciwko bolszewikom.To była garstka petlurowców,w milionowej armii polskiej to było razem z tymi od bezruczki 4-6 tys,a więc mizeria.Buduje się ten mit Piłsudskiego czy Andersa na kłamstwach.
      Dodaj odpowiedź 16 5
        Odpowiedzi: 0
      • Zbych IP
        Polska szansę na pozostanie mocarstwem straciła w drugiej połowie XVII wieku i jeszcze przez kilkadziesiąt lat miała szansę ją odzyskać. Mieliśmy trochę pecha bo gdyby królowie z  dynastii saskiej mieli więcej talentu w rządzeniu a nasi magnaci bardziej myśleli o państwie niż swoich prywatnych fortunach moglibyśmy pozostać mocarstwem
        Dodaj odpowiedź 22 1
          Odpowiedzi: 0
        • Zbych IP
          To nie był wybór stworzenie mocarstwa było ponad możliwości Polski 100 lat temu Piłsudski spróbował i musiał odpuścić Polska była po rozbiorach zbyt zrujnowana żeby prowadzić wojnę ze zrujnowaną Rosją bolszewicką mimo to rezerwy rosyjskie i ludzkie i materiałowe były 4 razy większe niż polskie ze skromna armią ukraińska razem wzietymi. Nie można było liczyć na fart żeby nie utopić szansy tworzenia własnego państwa
          Dodaj odpowiedź 16 0
            Odpowiedzi: 0
          • V - 3 IP
            Federacja z Ukrainą w XX wieku była mrzonką. Dlaczego? Ponieważ ani Polacy, ani Ukraińcy tego nie chcieli. Jedyne co można było ewentualnie zrobić, to przyznać mniejszościom narodowym na ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej pewną autonomię na wzór austriacki lub w ramach statutu organicznego jak w przypadku województwa śląskiego. Utworzenie osobnych tworów państwowych Ukrainy i Białorusi, połączonych z Polską więzami federacji na wzór USA lub Rzeczypospolitej Obojga Narodów było niemożliwe skutkiem nacjonalizmów, które przetoczyły się w Europie w XIX stuleciu, zwłaszcza ten ukraiński nacjonalizm stanął na przeszkodzie. Petlurę Ukraińcy mieli w nosie jak Polacy Piłsudskiego w sierpniu 1914 roku. Ukraińcy chcieli własnego państwa, a skoro oni, to i Białorusini nie chcieli być gorsi. Koncepcja inkorporacyjna była bardziej możliwa, ale pod warunkiem wprowadzenia polityki asymilacji państwowej, nie zaś narodowej jak chcieli narodowi demokraci. To oznaczało by równouprawnienie mniejszości narodowych razem z Polakami w ramach jednego państwa.
            Dodaj odpowiedź 23 0
              Odpowiedzi: 0