Historia współczesnaPowstanie Mau Mau i brytyjskie obozy koncentracyjne

Powstanie Mau Mau i brytyjskie obozy koncentracyjne

Dodano 2

Nagonkę na Mau Mau rozpoczęto w 1953 r. od masowych przesiedleń do rezerwatów. Utworzono również kilka ośrodków przesłuchań, gdzie podczas stosowania wymyślnych tortur, próbowano wydobyć informacje o tym, kto jeszcze składał przysięgę Mau Mau i gdzie się ukrywa. Przesłuchania te nazwano „screening”, czyli prześwietlenie. Do dziś słowo to wywołuje w Kenijczykach najgorsze wspomnienia.

Trudno wymienić wszystkie tortury, jakim poddawano przesłuchiwanych. Najłagodniejszym było bicie do nieprzytomności. Stosowano m.in. rażenie prądem, przywiązywanie do włączonego silnika samochodu, szczucie psem, obcinanie uszu, nosa, palców i jąder. Wszystkim bez wyjątku zadawano powolną śmierć.

W 1953 r. rozpoczęto budowę obozów koncentracyjnych, a od kwietnia 1954 r. zaczęto przenosić do nich Kikujów, rozpoczynając od tych zamieszkujących stolicę. W kilka dni w wagonach towarowych wywieziono z Nairobi wszystkich Afrykanów. Niestety wciąż nie wiadomo, ile dokładnie obozów powstało, gdyż nie zachowały się szczegółowe dane (mogły były celowo niszczone) lub są nadal utajniane przez władze brytyjskie.

Każdy obóz pełnił inną funkcję. Więźniowie nie byli umieszczani w nich przypadkowo, lecz ze względu na pochodzenie, rodzaj i stopień współpracy, uległość wobec władzy – system lokowania nazywano „rurociągiem”. Można wymienić kilka rodzajów obozów:

  • obozy przejściowe – gromadzono w nich wszystkich podejrzanych, a następnie decydowano o ulokowaniu w „odpowiednim” obozie
  • obozy koncentracyjne – dla „czarnych”, czyli najcięższych przypadków i zadeklarowanych zwolenników Mau Mau, o największej dyscyplinie i z najgorszymi rodzajami pracy, często karą był brak pożywienia, powszechne były tortury
  • obozy pracy – dla „szarych”, bardziej uległych; represje również stosowano; ludzi wykorzystywano do prac w fabrykach lub przy budowie kolejnych obozów
  • obozy zesłań – były to najcięższe z obozów; zsyłano do nich wszystkich tzw. niereformowalnych, zarówno z obozów przejściowych, pracy jak i koncentracyjnych, permanentnie znęcano się nad więźniami.

Afrykanie zmuszani byli do pracy przy budowie infrastruktury, najczęściej linii kolejowych. Życie w brytyjskich obozach koncentracyjnych nie różniło się od życia w innych tego typu więzieniach: lepiej nam znanych, niemieckich obozach powstałych podczas II wojny światowej, a także niemieckich obozach z Namibii z okresu kolonialnego lub brytyjskich z czasów wojny burskiej. Głodowe stawki żywnościowe, brak jakichkolwiek warunków sanitarnych, zastraszanie, tortury, ciągła obawa o swoje życie, rozłąka z rodziną i przymusowa praca.

Ludzie umierali najczęściej od wycieńczającej pracy oraz epidemii, które często wybuchały w obozach. Władze brytyjskie uważały, że za epidemie odpowiedzialni są „wstrętni, brudni czarni” i naprawdę nie przyszło im do głowy, że winą należy obarczyć całkowitą niemożność dbania o higienę i permanentny problem z dostępem do wody do mycia oraz spanie w pomieszczeniach, gdzie więźniowie byli zmuszeni załatwiać także potrzeby fizjologiczne.

W obozach przetrzymywano głównie mężczyzn. Kobiety zamykano tylko w jednym, wybudowanym specjalnie dla nich – Kamiti, przeznaczonym dla najbardziej radykalnych spośród nich. Pozostałe kobiety, najmniejsze dzieci oraz nieprzydatni Brytyjczykom starcy byli przenoszeni do zamkniętych wiosek, otoczonych drutem kolczastym i strzeżonych przez strażników. Choć nie były to obozy, wioski pełniły rolę więzień, gdyż ich mieszkańcom nie wolno im było ich opuszczać. We wsiach za drutami znalazło się prawie 1,1 mln osób, w większości kobiet, które także wykorzystywano do pracy, m.in. przy kopaniu rowów irygacyjnych. Powszechnie stosowano przemoc seksualną, dokonując publicznych gwałtów lub zmuszając do stosunku w zamian za lepszą żywność; niektóre kobiety godziły się na to, zwłaszcza te, mające małe dzieci.

Wyzwolenie

Od roku 1955 w Wielkiej Brytanii wzmagały się naciski na rząd konserwatywny Churchilla, a później Anthony’ego Edena w sprawie Kenii. Partia Pracy oskarżała rząd o pozwolenie na nieludzkie traktowanie Afrykanów, tortury i śmierć wielu ludzi – jak wielu jeszcze wówczas nie wiedziano. Szczególną rolę w nagłośnieniu sprawy obozów odegrała Barbara Castle, członek Izby Gmin. Jej starania o wypowiedzenie prawdy, dały owoc dopiero wiele lat później. Aż do 1959 r. minister kolonii Alan Lennox-Boyd robił, co mógł, aby w dobrym świetle ukazać kenijską rzeczywistość, bez ustanku odwołując się do brytyjskiej misji cywilizacyjnej.

System obozów zaczął załamywać się w 1959 r., kiedy Brytyjczycy zrozumieli, że dekolonizacyjne ruchy w całej Afryce nabierają tempa i nie są w stanie dłużej stawać na drodze niepodległości Kenii. W 1963 r. Kenia ogłosiła niepodległość, cały czas jednak mając świeżo w pamięci brytyjskie zbrodnie, w czasie których zginęło nawet 300 tys. osób. Pierwszym prezydentem Kenii został Jomo Kenyatta, działacz polityczny i były więzień obozu koncentracyjnego.

Czytaj także

 2
  • EgoCogito IP
    Kolej Ugandyjska, wybudowana w latach 1986-1901?
    Dodaj odpowiedź 1 0
      Odpowiedzi: 0
    • Jacek IP
      Oficjalnie to była akcja antykomunistyczna i tak często jest dziś nazywana. Min dlatego komunizm zyskał taka popularność w Afryce i Ameryce Południowej. W Kenii tortutowany był min dziadek byłego prezydenta USA, Obamy
      Dodaj odpowiedź 1 0
        Odpowiedzi: 0