I wojna światowaStany Zjednoczone Polski. Sensacyjny projekt z 1917 roku

Stany Zjednoczone Polski. Sensacyjny projekt z 1917 roku

Ignacy Jan Paderewski
Ignacy Jan Paderewski / Źródło: Wikipedia / Domena Publiczna
Dodano 4
Ignacy Paderewski wystąpił z projektem stworzenia Stanów Zjednoczonych Polski. Państwo to miałoby być mocarstwem i monarchią.

Nazwę „Stany Zjednoczone Polski” prezydent Wilson usłyszał zapewne na podobnej zasadzie, jak obecny prezydent usłyszał: „Fort Trump”… Tej drugiej nazwy – jak doskonale pamiętamy – użył we wrześniu 2018 r. prezydent RP Andrzej Duda, aby przekonać prezydenta USA Donalda Trumpa do koncepcji stałej obecności US Army na naszym terytorium. Natomiast pierwszej nazwy użył na przełomie lat 1916 i 1917 Ignacy Jan Paderewski, by przybliżyć amerykańskiemu sercu wizję odrodzonego państwa polskiego w projekcie, o którego przygotowanie poprosił go prezydent Woodrow Wilson. Nasz genialny pianista uznał nawet w szybko przedstawionym dokumencie, że choć głową owych „Stanów Zjednoczonych Polski” stanie się – jak za czasów I Rzeczypospolitej – król, to dobrze będzie nazwać go zarazem „prezydentem”.

Stany Zjednoczone Ameryki do marca 1917 r. zachowywały neutralność w wielkiej wojnie niosącej śmierć milionom Europejczyków. W miarę nasilania się walk, rosnących strat i doniesień o brutalności Niemców na zajętych obszarach umacniała się po obu stronach Atlantyku anglosaska solidarność i zwiększały dostawy amerykańskich towarów na Wyspy Brytyjskie. Po ogłoszeniu w lutym 1915 r. przez Niemcy strefy wojny wokół Albionu i groźby zatapiania tam jednostek państw neutralnych, a zwłaszcza po storpedowaniu w maju owego roku przez niemiecki okręt podwodny transatlantyku „Lusitania” z amerykańskimi pasażerami na pokładzie, w USA wzrosły tendencje prowojenne.

Jeszcze w końcu 1916 r. dotychczasowy prezydent, demokrata Wilson, z dużą przewagą zwyciężył w wyborach, startując pod hasłem: „On trzymał nas z dala od wojny”. Dopiero po wznowieniu na początku lutego 1917 r. przez Niemcy nieograniczonej wojny podwodnej (zawieszonej po tragedii „Lusitanii”), storpedowaniu okrętu US „Vigilentia” oraz po przechwyceniu i opublikowaniu przez Brytyjczyków niemieckiej depeszy proponującej Meksykowi udział w wojnie po stronie Niemiec, prezydent, a także obie izby parlamentu USA, zadecydowali w marcu 1917 r. o wypowiedzeniu wojny Niemcom (a osiem miesięcy później – Austro-Węgrom).

(…)

Cały artykuł dostępny w najnowszym numerze miesięcznika! Już w kioskach!

Okładka miesięcznika Historia Do Rzeczy: 12/2019
Cały artykuł dostępny jest w 12/2019 wydaniu miesięcznika „Historia Do Rzeczy”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Czytaj także

 4
  • POLECAM PROF. A. STRZEMBOSZOWI IP
    życiorys Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego Drugiej Rzeczypospolitej(w latach 1917–1922) – tutaj:
    https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Pomian-Srzednicki
    Stanisław Pomian-Srzednicki (ur. 25 września 1840 w Brańszczyku, zm. 16 marca 1925 w Piotrkowie Trybunalskim)
    Dodaj odpowiedź 2 0
      Odpowiedzi: 0
    • SpokoGostek IP
      Tradycyjnie: wielkie państwo federacyjne którym nikt prócz części (bo nie wszystkich) Polaków był zainteresowany.
      Dodaj odpowiedź 3 1
        Odpowiedzi: 0
      • Asdfgh IP
        Plan ciekawy. Zawsze lepsze takie państwo federacyjne niż II RP z mniejszosciami w tle. Nie rozumiem tylko po co Paderewski zajmował się Litwinami i Ukraińcami zamiast Polakami? Tamci chcieli swoje państwa to ich sprawa. Priorytetem powinno być etnicznie Polacy. Polak to nie jest tylko obywatel Polski. To coś więcej. To geny, kultur i religia. Taki Szopen był pół-Polakiem, Matuszewski też, dlatego, że jedno z rodziców było Polakiem etnicznym a oni sami przyjęli polskiego ducha. Skoro Litwini i Ukraińcy tego nie chcieli to nie było sensu się z nimi federować.

        Polska to Wielkopolska, Małopolska, Mazowsze, Śląsk, Kujawy, Pomorze i część Rusi Halickiej. I to powinien być nasz priorytet a nie umie Obojga czy tam Piętnastu innych narodów.

        Niech żyje Królestwo Polskie!
        Dodaj odpowiedź 3 1
          Odpowiedzi: 1