PRLTragedia Birczy. Mord żołnierzy LWP na UPA

Tragedia Birczy. Mord żołnierzy LWP na UPA

Członkowie UPA schwytani przez Ludowe Wojsko Polskie na jesieni 1946 r.
Członkowie UPA schwytani przez Ludowe Wojsko Polskie na jesieni 1946 r. / Źródło: Wikimedia Commons
Dodano 324
Żołnierze komunistycznego wojska bronili Birczy przed UPA. Jednak po bitwie dopuścili się zbrodni.

Operację uderzenia na Birczę UPA zaplanowała na grekokatolicką wigilię 7 stycznia 1946 r., aby zaskoczyć obrońców miasta. Kilkugodzinna bitwa zakończyła się porażką upowców, do czego przyczyniły się także poczynione wcześniej przygotowania do obrony miasta.

Styczniowa bitwa o Birczę miała swoją dalszą historię w latach 90. Wiązała się ona z osobą Anny Karwańskiej, prywatnie żony jednego z poległych dowódców. Przybywszy do Polski, postanowiła ona zrobić wszystko, aby doprowadzić do godnego chrześcijańskiego pochówku męża i jego towarzyszy broni. Batalia o to trwała kilka lat i zakończyła się sukcesem. Partyzanci z UPA spoczęli na pikulickim cmentarzu wojennym w Przemyślu. Nim to nastąpiło, przeprowadzono ekshumację. W jej trakcie okazało się, że w dole, gdzie zostali pochowani, znajdowało się nie 23, ale 28 szkieletów ludzkich. Pięć dodatkowych ofiar stanowili, jak się okazało, zaginieni lachowscy chłopi, których ściągnięto z aresztu do rozmundurowania upowców, następnie na miejscu zamordowano, a ciała rzucono na zwłoki partyzantów UPA.

Zespół antropologów profesora Andrzeja Koli z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu dokonujący oględzin szczątków stwierdził:

Śladów przestrzelin w walce można dopatrzyć się tylko na dwóch szkieletach [...]. W większości pochowanym tu osobom śmierć zadano prawdopodobnie przez rozbicie tępymi narzędziami czaszek. W kilku wypadkach śmierć spowodowana była strzałem w tylną część podstawy czaszki [...]. W dwóch wypadkach stwierdzono na szkieletach połamane kości kończyn. Mimo precyzyjnej eksploracji wypełniska grobu zwraca uwagę nikła liczba przedmiotów towarzyszących ekshumowanym szczątkom. Było to jedynie kilka guzików bieliźnianych wykonanych z tworzywa sztucznego i nieliczne fragmenty tkanin [...]. Szczególnie zwraca tu uwagę brak butów.

Ekshumacja ujawniła więc, że część z zabitych nie zginęła w walce, ale po dostaniu się do niewoli została zamordowana strzałami w głowę lub zatłuczona zapewne kolbami na śmierć. Te informacje trudno jednak usłyszeć z ust głośno sławiących heroizm żołnierzy, organizatorów IV obrony Birczy.

Arkadiusz Karbowiak

Okładka miesięcznika Historia Do Rzeczy: 1/2018
Cały artykuł dostępny jest w 1/2018 wydaniu miesięcznika „Historia Do Rzeczy”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Czytaj także

 324
  • felix IP
    Czas powiedzieć Basta tym plugawcom banderowskiej swołoczy Sicz banderowska Birczę z wszystkich stron otaczała szli od Wsi Nowej od Birczy starej od Leszczawy obojga szli od Kamiennej górki i od Cisowej gdzie mieli szkołę Ołeni II Szli od Boguszówki chcieli w swoją wigilię świętować obdzierać zwłoki i rabować tych co tam mieszkali Sotnia za sotnia Kuriny stwarzała i klęski doczekali bo obrońcy nie spali "Wisła" im życie uratowała bo ich wyrugowała do innej krainy tu nie mieli szans bo ich twarze były znane Biedny Naród Ukraiński winien mieć tablice na grobie nieznanego żołnierza w Warszawie Histerycy gdzie jesteście z nazwiska i imienia
    Dodaj odpowiedź 8 0
      Odpowiedzi: 0
    • kresowiaczek jeden IP
      Niebywały wstyd dla doRzeczy publikować takie przekłamania i do tego robić z terrorystów żołnierzy. HISTORIA PRAWDZIWA tutaj: https://kresy.pl/kresopedia/historia/prawdziwa-tragedia-birczy/
      Dodaj odpowiedź 25 0
        Odpowiedzi: 0
      • PRECZZbandera IP
        jacy Partyzanci?zwykli zbrodniarze i mordercy!!!!!!Upa syny PRECZ Z BANDERA!!!!!
        Dodaj odpowiedź 55 1
          Odpowiedzi: 0
        • Polak IP
          Nie ma co robić afery LWP wzięło odwet za Wołyń trzeba pamiętać że nie każdy w LWP to wzorowy komunista wielu było AKowców a inni byli siłą wcielieni
          Dodaj odpowiedź 46 1
            Odpowiedzi: 0
          • anty UPA i PiS IP
            Macioa ten żyto-banderowski agent USraela zdjął tablicę poświęconą Birczy z Grobu Nieznanego Żołnierza
            Dodaj odpowiedź 35 3
              Odpowiedzi: 0
            • anty UPA i PiS IP
              Jaki mord na rezunach z UPA żytoPiSiorobanderowcy
              Dodaj odpowiedź 35 2
                Odpowiedzi: 0
              • Pan l IP
                Aha czyli upa stawiamy na równo z lwp mimo że Ukraińcy wymordowali 80 tys naszych rodaków... Czy komuś w redakcji sufit na łeb nie spadł
                Dodaj odpowiedź 49 3
                  Odpowiedzi: 0
                • asdf7654 IP
                  Partyzanci z UPA czy tu koś dobrze się czuje .Przecież to zbrodniarze kaci , mordercy . Co ich szczątki robią na cmentarzu wojennym w Pikulicach .
                  Dodaj odpowiedź 51 1
                    Odpowiedzi: 0
                  • observer IP
                    Wtedy nie było jeszcze LWP. Było Wojsko Polskie.
                    Dodaj odpowiedź 29 2
                      Odpowiedzi: 0
                    • Łysy 55 IP
                      Co za głupi tytuł? Jak żołnierze legalnej armii legalnego państwa mogli dokonać mordu na bandytach? Po prostu ich wytłukli, bo na to zasłużyli, bo byli bandytami.
                      Dodaj odpowiedź 46 3
                        Odpowiedzi: 0
                      • rocznik1945 IP
                        Jeszcze w 1948 w Lubelskiem rezuny UPA mordowaly całe polskie rodziny! Przestańcie płakać nad ludobojcami! Przestańcie się bić w pirsi narodu, a nie w swoje! Przestańcie nazywać akcje obronne, w tym akcje Wisla, jedyne humanitarne rozwiązanie problemu jakimiś epitetami! Kim wy wszyscy opluwacze jestescie? Sedziami?
                        Dodaj odpowiedź 53 1
                          Odpowiedzi: 0
                        • Ewa ze Szczecina IP
                          No chciałabym, by choć jedną tysięczną część "zasług" wojennych dokonanych na Polakach przez UPA umieścili w swoim choć jednym medium Ukraińcy. Nasi historycy musieli się nieźle nagłowić by tą historię wygrzebać. Oni mają takich historii na pęczki, ale nie uważają za stosowne tym się chwalić. Ale my owszem.
                          Dodaj odpowiedź 71 2
                            Odpowiedzi: 0
                          • Karol IP
                            To nie byli żołnierze ukraińscy tylko mordercy. A morderców się unieszkodliwia. I LWP postąpiło słusznie.
                            Dodaj odpowiedź 70 0
                              Odpowiedzi: 0
                            • Brawo LWP IP
                              Bircza - wieś w Polsce w województwie Podkarpackim.
                              Dodaj odpowiedź 36 0
                                Odpowiedzi: 0
                              • Willgraf IP
                                a Ukraina podpisywała Konwencje Genewską? nie ! , a czy ta broni zwykłych rzeźników i zwyrodnialców czy tylko żołnierzy ..tylko żołnierzy ! , Banderowska swołocz nie ma prawa być nazwane żołnierzem
                                Dodaj odpowiedź 68 1
                                  Odpowiedzi: 0