XIX wiekTajemnica Światowida ze Zbrucza. Słynny posąg to faktycznie świadek pradziejów Słowiańszczyzny?

Tajemnica Światowida ze Zbrucza. Słynny posąg to faktycznie świadek pradziejów Słowiańszczyzny?

Dodano 5

Rzeźba ma kształt czworoboku i po każdej ze stron widzimy płaskorzeźby, podzielone na trzy pasma oddzielone listwami. Zakończenie posągu to głowy ludzkie, pozbawione owłosienia, nakryte jednym nakryciem - czymś w rodzaju kapelusza. Wizerunki zdobiące boki słupa opisywane są różnie i nie jest celem tego szkicu ich przedstawianie. Przytoczę natomiast jedną z koncepcji odnoszącej się do owych trzech pasm. Pisze badacz posągu Wojciech Szymański:

„...zgodnie z obecnym stanem wiedzy religioznawczej trójstrefowy podział złożonej jego kompozycji odzwierciedla przekonanie ówczesnych ludzi o porządku otaczającego ich świata. Nie jest to jakaś lokalna szczególność, ale właściwość wielu systemów religijnych o różnym poziomie rozwoju, występujących we wszystkich częściach świata. Porządek ów wyglądał następująco: piętro górne, najwyższe, zajmował świat bóstw, świat niebiański; środkowe - świat ziemski z zasiedlającymi go ludźmi i innymi stworami; piętro dolne, najniższe - świat podziemny zamieszkały przez bóstwo/a o jakby odwróconych w stosunku do bóstw niebiańskich kompetencjach”.

I jeszcze szerzej o roli tego bóstwa. Anna Tyniec z Muzeum Archeologicznego: „Posąg zbruczański może stanowić materialny ślad idei słupa kosmicznego, który zapewniał lokalnej społeczności idealną komunikację wewnętrzną pomiędzy światem realnym i wierzeniami. Jest to element zdecydowanie wyróżniający posąg ze Zbrucza od innych posągów słowiańskich, które wyobrażały jedno tylko „piętro” kosmosu, a nie – jak w tym przypadku – cały wszechświat”.

Historia i okoliczności znalezienia posągu nie są do końca jasne, nie wykonano w tamtych latach bowiem stosownej dokumentacji archeologicznej. Z powodu tych zaniedbań praktycznie do dzisiaj nie ma jednoznacznej odpowiedzi o pochodzeniu i roli jaką odgrywał dla Słowian Światowid ze Zbrucza i czy w ogóle jest on związany ze słowiańszczyzną. Dochodzi do tego brak części spodniej, której nie wydobyto z rzeki, a która mogłaby dużo wnieść do dokładniejszych badań. Zresztą problemów jest jeszcze więcej. Są tacy, którzy twierdzą, że posąg pochodzi nawet z XIX stulecia.

Archeolog Władysław Duczko zauważa, że „jednym z najważniejszych argumentów jest sprawa zachowania tej rzeźby. Została zrobiona z lokalnego wapienia i jest w świetnym stanie. Widać ślady dłuta. Gdyby leżała w rzece 1000 lat, to by wyglądała inaczej. Miałaby znacznie więcej zacieków wapiennych. Rzeźba nie mogła leżeć w rzece dłużej niż 20 lat”. I dalej: „Nawet gdyby leżała w ziemi, to nie zachowałaby się w takim stanie”. Paweł Jasienica: „Stwierdzono, że posąg był niegdyś polichromowany. Ślady farb odnaleziono także pod warstewką osadu wapiennego, który pozostawiły na rzeźbie wody Zbrucza. Żaden fałszerz tego by wykonać nie potrafił. Światowid jest prawdziwy”.

Czytaj także:
Niezwykłe odkrycie w grobowcu Kazimierza Wielkiego

Czyli zagadka i zapewne z rodzaju tych, które nigdy nie zostaną rozwiązane. I to jest piękne. Niemniej my przychylamy się tutaj do koncepcji, że mamy do czynienia z bóstwem czczonym przez naszych praprzodków Słowian i ufamy tym badaczom, którzy twierdzą, że posąg jest prawdziwy i był związany ze słowiańskimi wierzeniami. Bo choć nasi przodkowie byli poganami i trwało ono u nas dłużej niż na zachodzie Europy to - jak pisał Feliks Koneczny – „mieli jakieś poczucie prawdziwego jedynego Boga, wszystko widzącego i wszystko wiedzącego, skoro posagi bożka Światowita (to znacz: pana światła) robili z głową o czterech twarzach, zwróconych w cztery strony świata”.

Kopię tej figury, jakby ktoś nie miał ochoty udać się do krakowskiego muzeum archeologicznego, można obejrzeć na świeżym powietrzu, oczywiście w Krakowie. Idąc od strony Rynku w stronę Wawelu, już pod jego murami skręcamy w lewo i zaraz na trawniku pod rozłożystym kasztanowcem ujrzymy dumnie stojącego naszego Światowida.

Czytaj także

 5
  • Jendrzej IP
    U nas była wirówka marki Światowid.
    Dodaj odpowiedź 1 1
      Odpowiedzi: 0
    • Jignesh IP
      Are you playing lottery so you can check lottery result here https://www.dailykeralalottery.com/
      Dodaj odpowiedź 0 9
        Odpowiedzi: 0
      • orzeł pl IP
        Treść została usunięta
        Dodaj odpowiedź 7 21
          Odpowiedzi: 2